عفونت بعد از عمل برداشتن رحم یکی از نگرانیهای رایج بسیاری از زنان پس از جراحی است که میتواند روند بهبود را کند کند و ایجاد ناراحتی کند.
در این مقاله به بررسی انواع عفونتهایی که ممکن است بعد از هیسترکتومی رخ دهند، علائم هشداردهنده، روشهای پیشگیری و مراقبتهای پس از عمل میپردازیم. همچنین نکاتی برای تشخیص سریع و درمان به موقع عفونتها را توضیح میدهیم تا روند بهبود شما با آرامش و آگاهی بیشتری طی شود.
علت عفونت بعد از عمل برداشتن رحم
در این بخش، به بررسی مهمترین عوامل ایجاد عفونت بعد از هیسترکتومی میپردازیم:
وجود عفونت فعال در بدن پیش از عمل
اگر فرد پیش از جراحی دچار عفونتهای درماننشده در ناحیه تناسلی، مجاری ادراری، دندانها یا پوست باشد، میکروبها میتوانند در زمان عمل وارد زخم جراحی شوند و بعد از عمل رشد کنند. در چنین شرایطی حتی با رعایت اصول استریل در اتاق عمل هم احتمال عفونت پس از جراحی بالاتر است، چون بار میکروبی اولیه بدن از قبل زیاد بوده است.
دیابت و ضعف سیستم ایمنی
در افرادی که قند خونشان به خوبی کنترل نمیشود یا به دلیل مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی، شیمیدرمانی، بیماریهای مزمن یا سن بالا سیستم دفاعی بدنشان ضعیف است، توانایی بدن برای مقابله با میکروبها کمتر است. در نتیجه حتی تعداد کمی میکروب میتواند باعث عفونت زخم یا لگن پس از عمل برداشتن رحم شود و روند ترمیم بخیهها را کند کند.
عدم رعایت مراقبتهای بعد از عمل
عدم رعایت مراقبتهای بعد از عمل برداشتن رحم و بیتوجهی به توصیههای پزشک در مورد پانسمان، خشک نگه داشتن زخم، محدود کردن فعالیتهای سنگین، به تعویق انداختن تعویض لباس زیر تمیز یا مراجعه نکردن به ویزیتهای پیگیری میتواند شرایط مناسبی برای رشد میکروبها فراهم کند. در این وضعیت حتی یک زخم کوچک یا ترشح خفیف ممکن است در مدت کوتاهی به عفونت جدی تبدیل شود.
چاقی و مشکلات جریان خون در ناحیه عمل
در افراد دارای اضافه وزن بالا، بافت چربی اطراف برش جراحی ضخیمتر است و خونرسانی در این قسمتها کمتر انجام میشود. جریان خون ناکافی به این معنی است که اکسیژن و سلولهای دفاعی بدن دیرتر به محل زخم میرسند. به همین دلیل در این گروه، احتمال باز شدن بخیهها، ترشح و عفونی شدن زخم بیشتر است.
آلرژی یا واکنش بدن به نخ بخیه و مواد خارجی
گاهی بدن نسبت به نخ بخیه، تامپون، درن یا سایر مواد مورد استفاده در عمل واکنش التهابی نشان میدهد. این التهاب موضعی میتواند محیط مناسبی برای رشد میکروبها ایجاد کند. در چنین حالتی عفونت بیشتر در محل بخیهها و اطراف آن دیده میشود و با قرمزی، گرمی، درد و ترشح همراه است.
سیگار و اختلال در ترمیم زخم
مواد موجود در دود سیگار باعث تنگ شدن رگهای خونی و کاهش اکسیژنرسانی به بافتها میشود. این موضوع روند ترمیم زخم را کند میکند و قدرت دفاعی بدن را در محل جراحی کاهش میدهد. در نتیجه، احتمال عفونت زخم، دیر جوش خوردن بخیهها و ایجاد اسکار نامطلوب در افراد سیگاری بالاتر است.
بیماریهای همراه مانند کمخونی یا نارسایی قلب و کلیه
وجود بیماریهای مزمن میتواند توان بدن برای تحمل جراحی و مقابله با میکروبها را کاهش دهد. کمخونی، نارسایی قلبی یا مشکلات کلیوی باعث میشوند خونرسانی و دفع سموم حاصل از عفونت به خوبی انجام نشود. در این شرایط، بعد از عمل برداشتن رحم، حتی یک آلودگی خفیف هم میتواند به عفونت قابل توجه تبدیل شود.
آیا رابطه جنسی بعد از برداشتن رحم باعث عفونت میشود؟
بلافاصله پس از عمل، بافتهای جراحی هنوز در حال ترمیم هستند و ورود هر عامل خارجی، از جمله فعالیت جنسی، میتواند خطر بروز عفونت را افزایش دهد. پزشکان توصیه میکنند تا زمانی که بهبودی کامل حاصل نشده است، از نزدیکی جنسی پرهیز شود. معمولاً زمان توصیه شده حدود شش تا هشت هفته پس از جراحی است، اما بهتر است طبق دستور بهترین جراح هیسترکتومی در تهران عمل شود.
برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر مرضیه نوری، کافیست فرم زیر را پر کنید تا تیم پشتیبانی با شما تماس بگیرند.
چه انواعی از عفونت بعد از عمل برداشتن رحم ممکن است رخ بدهد؟
بعد از انجام هیسترکتومی، بدن فرد نسبت به عفونت حساستر میشود و انواع مختلفی از عفونتها ممکن است ایجاد شوند. در ادامه مهمترین موارد را بررسی میکنیم:
عفونت محل جراحی: این نوع عفونت معمولاً در ناحیهای که برش جراحی زده شده است رخ میدهد. علائم شامل قرمزی، تورم، درد و گاهی ترشح از محل برش است. پیگیری و مراقبت منظم از زخم میتواند از پیشرفت عفونت جلوگیری کند.
عفونت ادراری بعد از برداشتن رحم: به دلیل استفاده از سوند حین جراحی یا تماس باکتریها با مجرای ادرار، التهاب و عفونت ادراری ممکن است رخ دهد. سوزش هنگام ادرار، تکرر ادرار، درد پایین شکم و بوی نامطلوب ادرار از نشانههای این مشکل هستند. در برخی موارد عفونت میتواند به کلیهها گسترش یابد.
عفونت واژن بعد از هیسترکتومی: برداشتن رحم باعث ایجاد زخم در بخش فوقانی واژن میشود (محل بستهشدن کاف واژن). اگر میکروبها وارد این محل شوند، التهاب و عفونت ایجاد میشود. علائم شامل ترشح بدبو، خارش، بوی ناخوشایند، درد حین نشستن، احساس فشار یا لکهبینی است. این عفونت بیشتر بهدلیل رشد بیش از حد باکتریها یا قارچهای طبیعی واژن رخ میدهد و با معاینه و درمان دارویی برطرف میشود.
عفونتهای داخلی یا لگنی: در برخی موارد، عفونت میتواند در داخل لگن یا اندامهای داخلی رخ دهد که معمولاً با تب، درد شدید شکم یا تغییر در وضعیت عمومی بدن همراه است. این نوع عفونت نیازمند بررسی سریع پزشکی است.
شایعترین علائم عفونت بعد از عمل برداشتن رحم کدام هستند؟
علائم عفونت میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- تب و لرز
- درد یا حساسیت در ناحیه شکم یا لگن
- ترشحات غیرطبیعی از محل برش یا واژن
- قرمزی، تورم یا باز شدن محل بخیه
- احساس خستگی شدید یا ضعف عمومی
چگونه میتوان از عفونت بعد از عمل برداشتن رحم پیشگیری کرد؟
برای کاهش خطر ابتلا به عفونت پس از هیسترکتومی، رعایت نکات زیر مهم است:
- حفظ بهداشت فردی و شستشوی مناسب محل جراحی
- پرهیز از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام تا زمان بهبودی
- مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک طبق دستور
- مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده هر گونه علامت غیرمعمول
- رعایت توصیههای پزشک درباره نزدیکی جنسی و استفاده از پوششهای بهداشتی
عفونت بعد از عمل برداشتن رحم چگونه توسط پزشک تشخیص داده میشود؟
پزشک ابتدا به بررسی نشانههایی مانند تب، درد یا تورم ناحیه شکم و ترشحات غیرطبیعی میپردازد و سپس ممکن است آزمایش خون برای بررسی میزان گلبولهای سفید و نشانگرهای التهاب یا نمونهبرداری از ترشحات برای کشت میکروبی انجام دهد. در برخی موارد، سونوگرافی یا تصویربرداری برای اطمینان از عدم تجمع مایع یا آبسه نیز توصیه میشود. این روند به پزشک کمک میکند تا عفونت را به موقع شناسایی کرده و درمان مناسب را آغاز کند.
درمان عفونت بعد از عمل برداشتن رحم معمولاً شامل چه مراحلی است؟
درمان عفونت بعد از عمل برداشتن رحم (هیسترکتومی) معمولاً با تشخیص سریع و شروع آنتیبیوتیک مناسب آغاز میشود. پزشک با توجه به نوع عفونت، چه در محل برش پوستی باشد، چه در لگن یا دستگاه ادراری، داروی اختصاصی تجویز میکند. در کنار دارو درمانی، انجام آزمایش خون، کشت ترشحات یا سونوگرافی میتواند به تعیین شدت عفونت کمک کند. در مواردی که تجمع مایع یا آبسه وجود داشته باشد، ممکن است تخلیه با سوزن یا جراحی کوچک لازم شود.
در ادامه درمان عفونت بعد از عمل برداشتن رحم، مراقبت در خانه و پیگیری منظم با پزشک بسیار اهمیت دارد. مصرف بهموقع داروها، استراحت نسبی، نوشیدن مایعات کافی، توجه به پاکیزگی محل بخیه و کنترل علائمی مانند تب، درد شدید یا بوی بد ترشحات، به بیمار کمک میکند راحتتر دوران نقاهت را پشت سر بگذارد. در صورت تشدید علائم یا عدم بهبود، مراجعه دوباره به پزشک ضروری است تا در صورت نیاز، تغییر در نوع آنتیبیوتیک یا اقدامات تکمیلی انجام شود و از گسترش عفونت جلوگیری گردد.
عفونت بعد از عمل برداشتن رحم چه عوارضی میتواند به همراه داشته باشد؟
این عفونتها میتوانند باعث تب، درد شدید در ناحیه شکم، ترشحات غیرعادی واژن و حتی خونریزی بعد از عمل برداشتن رحم شوند. در موارد شدید، عفونت ممکن است به بافتهای اطراف یا جریان خون سرایت کند و نیاز به درمان فوری با آنتیبیوتیک یا اقدامات پزشکی پیشرفته داشته باشد. همچنین، عفونتهای پس از هیسترکتومی میتوانند روند بهبودی را طولانیتر کنند و باعث ناراحتی و ضعف عمومی بدن شوند. بنابراین، تشخیص سریع و مراقبت پزشکی دقیق نقش مهمی در کاهش عوارض جراحی برداشتن رحم دارد.
جمع بندی
عفونت بعد از عمل برداشتن رحم یک عارضه شایع اما قابل پیشگیری است که میتواند علائم مختلفی مثل درد، تب و ترشحات غیرعادی ایجاد کند و روند بهبودی را طولانیتر کند. با تشخیص بهموقع و مراقبتهای پزشکی مناسب، بسیاری از این عفونتها قابل درمان هستند و خطر عوارض جدی کاهش مییابد. رعایت نکات بهداشتی، مراقبتهای بعد از عمل و پیگیری منظم با پزشک نقش مهمی در پیشگیری و کنترل عفونت دارد. با آگاهی و اقدام سریع، میتوان دوره بهبودی را راحتتر و ایمنتر سپری کرد.