شکل واژن بعد از عمل هیسترکتومی یکی از دغدغههای رایج زنانی است که تصمیم به برداشتن رحم دارند یا این جراحی را پشت سر گذاشتهاند. بسیاری نگران تغییر در ظاهر یا حس واژن هستند و نمیدانند پس از بهبودی چه انتظاری باید داشته باشند.
واقعیت این است که هیسترکتومی در بیشتر موارد تأثیر قابل توجهی بر ظاهر بیرونی واژن ندارد، اما ممکن است در روزها و هفتههای اول تغییراتی موقت احساس شود. در ادامه این مقاله، تمام جنبههای ظاهری و عملکردی واژن پس از عمل را با زبانی ساده و علمی بررسی میکنیم تا نگرانیها برطرف شود.
آیا عمل برداشتن رحم باعث تغییر شکل واژن میشود؟
برداشتن رحم یا هیسترکتومی بهطور مستقیم باعث تغییر شکل ظاهری واژن نمیشود. در این عمل، رحم خارج میشود اما دیوارههای واژن و ساختار بیرونی دستگاه تناسلی دستنخورده باقی میمانند. تنها در مواردی که عمل از طریق واژن انجام شود، ممکن است بیمار در هفتههای اول احساس سفتی، کوتاهی یا تورم خفیف در واژن داشته باشد که معمولا با گذشت زمان و ترمیم بافتها برطرف میشود.
در واقع، اگر عمل توسط بهترین متخصص زنان در غرب تهران باتجربه انجام شود، احتمال تغییر ظاهری واژن بسیار کم است و بیشتر نگرانیها ناشی از تغییرات موقتی دورهی نقاهت هستند.
شکل واژن بعد از هیسترکتومی چگونه است؟
در هفتههای ابتدایی پس از عمل، ممکن است واژن متورم، حساس یا کمی خشک باشد. بخیهها درون واژن معمولاً از نوع جذبیاند و به مرور جذب بدن میشوند. در این دوره ممکن است خانمها احساس سوزش، کشیدگی یا تغییر جزئی در ظاهر ورودی واژن داشته باشند.
بعد از چند هفته، با کاهش تورم و بهبود کامل بافتها، واژن به ظاهر طبیعی خود برمیگردد. در برخی موارد، ممکن است طول واژن کمی کوتاهتر از قبل شود، اما این تغییر معمولاً باعث ناراحتی یا مشکل در رابطه جنسی نمیشود. مطالعات نشان دادهاند که عملکرد جنسی و ظاهر واژن در بیشتر زنان پس از دورهی نقاهت، به حالت عادی برمیگردد.
آیا بعد از عمل برداشتن رحم، واژن گشاد میشود؟
در واقع، این عمل بهطور مستقیم باعث گشاد شدن واژن نمیشود، چون ساختار عضلانی و بافتی واژن همچنان حفظ میشود. با این حال، اگر عمل از طریق واژن انجام شود یا در طول جراحی بافتهای نگهدارنده ضعیف شوند، ممکن است احساس شلی یا تغییر جزئی در تنگی واژن ایجاد شود. انجام تمرینات تقویت عضلات کف لگن (مثل کگل) میتواند به بهبود قدرت عضلات و حفظ فرم طبیعی کمک کند. در صورت باقی ماندن احساس گشادی، مشاوره با متخصص زنان بهترین راه برای بررسی و درمان است.
تفاوت ظاهری واژن بعد از هیسترکتومی شکمی با واژینال
تفاوت اصلی در نوع برش و مسیر دسترسی جراح است، نه در خود واژن.
هیسترکتومی شکمی (از برش روی شکم):
در این روش، رحم از طریق برشی روی شکم خارج میشود. واژن در این نوع جراحی کمتر درگیر است، بنابراین تغییر ظاهری در آن معمولاً دیده نمیشود. تنها ممکن است کمی التهاب یا تورم در ناحیهی لگن وجود داشته باشد.
هیسترکتومی واژینال:
در این روش، رحم از طریق واژن برداشته میشود. بهدلیل اینکه جراح مستقیماً با بافتهای واژن کار میکند، ممکن است تا مدتی ورودی واژن یا ناحیهی داخلی کمی متورم یا سفت به نظر برسد. با گذشت زمان، این تغییرات از بین میروند و شکل واژن به حالت طبیعی بازمیگردد.
در هر دو روش، اگر مراقبتهای بعد از عمل برداشتن رحم بهدرستی رعایت شود، واژن دچار افتادگی یا تغییر فرم ماندگار نخواهد شد.
آیا شکل واژن بعد از هیسترکتومی به حالت قبل برمیگردد؟
در بیشتر موارد بله. پس از گذشت ۶ تا ۸ هفته از جراحی، با ترمیم بخیهها و کاهش التهاب، بافتهای واژن حالت طبیعی خود را بازمییابند.
آنچه ممکن است در برخی زنان تغییر کند، احساس متفاوت هنگام رابطه جنسی یا خشکی واژن است. این مسئله به دلیل کاهش سطح هورمون استروژن پس از برداشتن رحم (بهویژه در صورت برداشتن تخمدانها) رخ میدهد. در این شرایط، پزشک ممکن است کرمهای استروژن موضعی یا ژلهای روانکننده تجویز کند تا بافت واژن دوباره نرم و مرطوب شود.
مراقبتهای بعد از هیسترکتومی برای حفظ فرم طبیعی واژن
رعایت مراقبتهای پس از عمل نقش زیادی در حفظ سلامت و ظاهر طبیعی واژن دارد. نکات زیر به ترمیم بهتر بافتها و جلوگیری از تغییرات ظاهری کمک میکند:
- استراحت کافی: حداقل چهار تا شش هفته باید از فعالیتهای سنگین، بلند کردن اجسام یا ورزشهای شدید خودداری شود.
- عدم رابطه جنسی تا زمان تأیید پزشک: معمولاً توصیه میشود تا زمان بهبود کامل بخیهها از رابطه جنسی پرهیز شود (حدود ۶ هفته).
- حفظ بهداشت ناحیه تناسلی: شستوشو با آب ولرم و خشک کردن آرام ناحیه کمک میکند از عفونت جلوگیری شود.
- تغذیه مناسب و مصرف مایعات: پروتئین، ویتامین C و روی در ترمیم بافتها مؤثرند.
- تمرینهای کف لگن (Kegel): پس از بهبودی، انجام منظم این تمرینها باعث تقویت عضلات واژن و جلوگیری از افتادگی میشود.
- استفاده از مرطوبکنندههای واژینال در صورت خشکی: برای جلوگیری از سوزش و ناراحتی.
چه زمانی تغییر شکل واژن بعد از عمل طبیعی نیست؟
اگر پس از گذشت چند ماه از جراحی، تغییرات ظاهری یا علائمی مانند موارد زیر وجود داشته باشد، نیاز به بررسی تخصصی است:
- احساس برجستگی یا بیرونزدگی در دهانه واژن
- درد مداوم هنگام نشستن یا رابطه جنسی
- ترشحات غیرطبیعی یا بوی ناخوشایند
- سوزش و خارش مداوم
- احساس گشاد شدن یا افتادگی واژن
این علائم ممکن است نشاندهندهی عفونت، باز شدن بخیهها یا افتادگی کف لگن باشند که نیاز به بررسی تخصصی دارند.
جمع بندی
تغییر شکل واژن بعد از هیسترکتومی معمولاً موقتی است و با مراقبتهای مناسب بهبود پیدا میکند. در بیشتر موارد، ظاهر واژن پس از چند ماه تفاوتی با قبل ندارد. رعایت نکاتی مانند استراحت، تمرینات کف لگن و مراجعهی منظم به پزشک، مهمترین عوامل برای حفظ فرم طبیعی واژن هستند.
در صورت بروز علائم غیرعادی، بهتر است برای بررسی دقیقتر و راهنمایی درمانی، به متخصص زنان مراجعه کنید تا روند بهبودی بهدرستی پیش برود.