چاقی بعد از هیسترکتومی موضوعی است که بسیاری از زنان پس از جراحی با آن روبهرو میشوند و طبیعی است که نگرانیهایی درباره علت این تغییرات در بدن به وجود بیاید. در این مقاله بررسی میکنیم چرا بعد از هیسترکتومی افزایش وزن و بزرگ شدن شکم اتفاق میافتد، چه افرادی بیشتر در معرض این مشکل هستند و چه راههایی برای کنترل و پیشگیری از آن وجود دارد. هدف این مقاله این است که شما با آرامش بیشتری مسیر بعد از جراحی را طی کنید و بدانید چگونه میتوان این تغییرات را مدیریت کرد.
علت چاقی بعد از هیسترکتومی چیست؟
یکی از دلایل اصلی، تغییرات هورمونی است که پس از خارج شدن رحم یا تخمدانها ایجاد میشود و میتواند سرعت سوختوساز را پایین بیاورد. این تغییرات باعث افزایش اشتها، کاهش انرژی و تمایل به ذخیره چربی در بدن میشوند.
علاوه بر این، استراحت طولانیمدت پس از عمل از میزان فعالیت روزانه کم میکند و کالری اضافه به چربی تبدیل میشود. مصرف برخی داروهای بعد از عمل نیز ممکن است اشتها را بالا ببرد یا باعث احتباس مایعات شود، که این موضوع به افزایش وزن موقت یا دائمی منجر میشود.
برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر مرضیه نوری، کافیست فرم زیر را پر کنید تا تیم پشتیبانی با شما تماس بگیرند.
علت بزرگ شدن شکم بعد از عمل هیسترکتومی چیست؟
بزرگ شدن شکم تنها ناشی از چربی نیست و دلایل دیگری هم پشت آن وجود دارد. تورم داخلی بعد از جراحی برداشتن رحم، تجمع گاز در روده، ضعف عضلات شکم یا تغییرات ساختاری ناشی از برش جراحی میتوانند باعث برجستهتر شدن شکم شوند. علاوه بر این، تغییرات هورمونی باعث تجمع بیشتر چربی در ناحیه شکم میشود و این مسئله ممکن است چند ماه پس از عمل خود را نشان دهد.
بسیاری از بیماران گزارش میکنند که شکم در ماههای اول حجیمتر میشود و با گذشت زمان و بازگشت فعالیتهای روزانه، وضعیت بهتر میگردد.
کدام بیماران بیشتر در معرض چاقی و بزرگ شدن شکم بعد از هیسترکتومی هستند؟
برخی عوامل احتمال افزایش وزن و چربی شکم را بیشتر میکند، از جمله:
- سابقه اضافه وزن قبل از جراحی
- خارج شدن تخمدانها همراه با رحم
- سن بالای ۴۵ سال
- سبک زندگی کمتحرک
- مقاومت به انسولین یا مشکلات قند خون
- سابقه استرس طولانیمدت یا اختلالات خواب
- مصرف برخی داروهای هورمونی
زنان دارای این شرایط باید مراقبت بیشتری در دوران بعد از عمل داشته باشند.
راههای پیشگیری از چاقی بعد از عمل برداشتن رحم
افزایش وزن پس از هیسترکتومی یکی از نگرانیهای رایج بسیاری از زنان است؛ چرا که تغییرات هورمونی، محدودیتهای حرکتی و استرس دوره نقاهت، همگی میتوانند روی وزن اثر بگذارند. اما خبر خوب این است که با چند عادت ساده و قابلاجرا میتوان این چالش را بهخوبی مدیریت کرد. در ادامه، راهکارهایی را میخوانید که به شما کمک میکنند در دوران پس از جراحی، هم احساس بهتری داشته باشید و هم وزنتان را کنترل کنید.
رژیم غذایی مناسب برای جلوگیری از چاقی بعد از هیسترکتومی
خوردن مواد غذایی سالم و مقوی به بدن کمک میکند تا پس از جراحی بهتر ترمیم شود و از افزایش وزن جلوگیری شود. رژیم غذایی مناسب پس از هیسترکتومی باید شامل پروتئینهای کمچرب مانند مرغ، ماهی، تخممرغ و توفو، سبزیجات برگدار، میوهها، غلات کامل و لبنیات کمچرب باشد.
غذاهای پرفیبر مانند نان سبوسدار، برنج قهوهای و سوپهای سبزیجات نیز برای جلوگیری از یبوست و کنترل وزن بسیار مفید هستند. محدود کردن خوراکیهای پرچرب و شیرین و جایگزینکردن آنها با غذاهای کمکالری، همراه با کنترل حجم وعدهها، نقش مهمی در مدیریت وزن بعد از جراحی دارد.
هیدراتاسیون کافی و پرهیز از نوشیدنیهای پرکالری
آب نقشی اساسی در سوختوساز بدن و عملکرد مناسب دستگاه گوارش دارد و حتی میتواند با ایجاد حس سیری، اشتها را کاهش دهد. نوشیدن حدود دو لیتر آب در روز و خوردن چند لیوان آب قبل از وعدههای غذایی، به کنترل مقدار غذای مصرفی کمک میکند.
بهتر است نوشیدنیهای قندی و الکل را تا حد امکان حذف یا محدود کنید؛ زیرا کالری بالایی دارند و در روند بهبودی نقشی ندارند.
نقش خواب و استرس در چاقی بعد از جراحی برداشتن رحم
کمبود خواب میتواند تعادل هورمونهای اشتها را برهم بزند و تمایل به خوردن را افزایش دهد. بهتر است شبها ۷ تا ۹ ساعت خواب آرام داشته باشید و برای بهبود کیفیت خواب، مصرف کافئین را محدود، اتاق را خنک نگهدارید و قبل از خواب فعالیتهای آرامبخش انجام دهید.
همچنین ارتباط با نزدیکان یا انجام فعالیتهای آرامشدهنده نقش مهمی در کاهش استرس و جلوگیری از خوردن هیجانی دارد.
فعالیت بدنی آهسته و منظم زیر نظر پزشک
ورزش بعد از عمل برداشتن رحم باید مرحلهبهمرحله و با تأیید پزشک انجام شود. ورزشهای سبک مانند پیادهروی، یوگا، شنا، دوچرخهسواری یا ورزشهای آبی میتوانند به حفظ تناسب اندام، افزایش انرژی و تقویت روحیه کمک کنند.
در هفتههای اول، انجام تمرینهای سادهای که در بیمارستان آموزش داده شدهاند (مثل تنفس عمیق و حرکات سبک برای بهبود گردش خون) اهمیت زیادی دارد. پس از آن، میتوانید پیادهروی منظم را برای ۶ تا ۸ هفته ادامه دهید و با اجازه پزشک بهتدریج تمرینهای هوازی متوسط و تمرینهای قدرتی را اضافه کنید.
پیگیری وضعیت هورمونی و مشورت با پزشک
در صورتی که در زمان جراحی تخمدانها نیز برداشته شده باشند، کاهش استروژن ممکن است باعث کند شدن متابولیسم و افزایش چربی شکمی شود. در چنین شرایطی، پزشک میتواند درباره هورموندرمانی یا روشهای مناسب برای کنترل علائم یائسگی زودرس راهنمایی کند.
هرگونه برنامه ورزشی یا استفاده از مکملها و داروهای کنترل وزن باید فقط با مشورت بهترین جراح هیسترکتومی در تهران شروع شود تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود.
نکته: تمام این نکات جنبه راهنمایی دارند و جایگزین توصیههای پزشک یا متخصص تغذیه نیستند. پیش از اعمال هر تغییری در رژیم غذایی، فعالیت بدنی یا مصرف داروها، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
آیا چاقی بعد از هیسترکتومی خطرناک است؟
اگر افزایش وزن ادامهدار باشد، ممکن است باعث مشکلات قلبی، اختلالات قند خون و فشار روی مفاصل شود. تجمع چربی در ناحیه شکم نیز خطر التهاب داخلی و بیماریهای متابولیک را بیشتر میکند. از طرف دیگر، افزایش وزن میتواند روند ریکاوری بعد از عمل را کند کند و احساس خستگی و سنگینی در بدن ایجاد کند. به همین دلیل کنترل وزن بعد از هیسترکتومی اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی برای چاقی بعد از هیسترکتومی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر بیمار در مدت کوتاهی افزایش وزن شدید داشته باشد یا شکم به شکل غیرطبیعی و همراه با درد بزرگ شود، مراجعه به پزشک لازم است. همچنین بروز تورم طولانیمدت، مشکلات گوارشی، خستگی غیرمعمول یا ناتوانی در کنترل اشتها از علائمی هستند که نیاز به بررسی دارند. پزشک با بررسی هورمونها، وضعیت داخلی شکم و سبک زندگی بیمار میتواند علت را مشخص کرده و راهکار مناسب ارائه دهد.
جمع بندی
چاقی و بزرگ شدن شکم بعد از هیسترکتومی موضوعی قابل مدیریت است و با رعایت عادتهای تغذیهای درست، فعالیت بدنی مناسب و تنظیم خواب و استرس میتوان آن را کنترل کرد. بیشتر تغییرات این دوران قابل برگشت هستند و با گذشت زمان و رسیدن بدن به تعادل، شکم فروکش میکند. آگاهی از دلایل این تغییرات و مراجعه بهموقع به پزشک کمک میکند دوران نقاهت با آرامش بیشتری سپری شود.