درد شکم بعد از عمل برداشتن رحم برای بسیاری از خانمها تجربهای نگرانکننده است و معمولا باعث میشود درباره روند بهبود خود پرسشهای زیادی داشته باشند. این درد میتواند از تغییرات طبیعی بدن پس از جراحی تا واکنش بافتها به ترمیم داخلی ناشی شود. شناخت دلیل این ناراحتی و آگاهی از مسیر بهبود، به شما کمک میکند با آرامش بیشتری دوران پس از عمل را پشت سر بگذارید.
درد شکم بعد از عمل برداشتن رحم
عمل هیسترکتومی روشی برای برداشتن رحم است که ممکن است برای درمان فیبروم، خونریزی غیرقابل کنترل، آندومتریوز یا برخی سرطانها انجام شود. بسته به نوع جراحی (برش شکمی، واژینال یا لاپاروسکوپی) و اینکه آیا تخمدانها و لولههای فالوپ نیز خارج شدهاند، دوران نقاهت متفاوت است. پس از جراحی، احساس درد یا ناراحتی در ناحیه پایین شکم طبیعی است و بیشتر افراد در چند روز اول به داروهای مسکن نیاز دارند.
بنابراین احساس فشار یا درد زیر شکم بعد از عمل نتیجهی برش و کارهای انجامشده روی بافتها است و معمولاً با گذشت زمان رو به کاهش میرود.
برای دریافت مشاوره رایگان با دکتر نوری، کافیست فرم زیر را پر کنید تا تیم پشتیبانی با شما تماس بگیرند.
شایعترین علتهای درد شکم بعد از عمل برداشتن رحم
درد محل برش و بافتهای داخلی: خود عمل جراحی باعث آسیب به پوست، ماهیچهها و اعصاب میشود و در روزهای نخست درد ایجاد میکند. متخصصان توصیه میکنند مصرف منظم استامینوفن و ایبوپروفن در فواصل زمانی مشخص، درد را بهخوبی کنترل میکند.
گاز و نفخ: پس از بیهوشی و دستکاری روده، حرکت روده کند میشود و هوا در رودهها گیر میکند. این وضعیت میتواند باعث درد شکمی شود. راهنماهای RCOG توضیح میدهد که حرکت کردن و راه رفتن کوتاه کمک میکند گازها دفع شوند و ناراحتی کاهش یابد.
یبوست: داروهای ضد درد حاوی کدئین یا دیهیدروکدئین ممکن است خوابآور باشند و یبوست ایجاد کنند. افزایش مصرف فیبر و مایعات و در صورت نیاز مصرف ملین تحت نظر پزشک توصیه میشود.
اسپاسم عضلات کف لگن یا عصبهای ملتهب: به گفته متخصصان درمان درد لگن، برخی بیماران به دلیل اسپاسم عضلات کف لگن، التهاب عصبها یا تشکیل بافت اسکار دچار درد مداوم میشوند. این حالت بیشتر در افرادی دیده میشود که پیش از عمل درد لگن داشتهاند و اعصابشان حساس شده است.
چسبندگیها: چسبندگیها نوارهای بافت اسکار هستند که پس از جراحی شکم تشکیل میشوند و ممکن است باعث چسبیدن رودهها یا سایر اعضا به یکدیگر شوند. کلینیک کلیولند تأکید میکند که چسبندگیها شایعترین پیامد جراحی شکم هستند؛ اگر رودهها را مسدود کنند، میتوانند باعث درد شدید، کرامپ، نفخ، تهوع و ناتوانی در دفع گاز شوند.
عفونت زخم یا لگن: عفونت میتواند درد، تب، ترشح بدبو یا چرکی ایجاد کند. در صورت مشاهدهی این علائم باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
آسیب احشایی یا انسداد روده: نادر است اما ممکن است در حین جراحی روده یا مثانه آسیب ببیند. نشانههای بروز آسیب روده شامل درد شکمی شدید، تب، لرز، تهوع و شکم متورم است. انسداد روده نیز با درد شدید، نفخ و ناتوانی در دفع گاز یا مدفوع خود را نشان میدهد
درد شکم بعد از برداشتن رحم تا چه مدت ادامه دارد؟
پس از برداشتن رحم، احساس درد در ناحیۀ شکم امری طبیعی است و اغلب طی چند هفته رو به کاهش میرود. شدت و مدت آن به نوع جراحی و میزان بهبود بافتها بستگی دارد، اما بیشتر افراد طی ۴ تا ۶ هفته کاهش قابلتوجهی را تجربه میکنند. در این مدت، حرکات ناگهانی، بلند کردن اجسام سنگین یا فعالیت زیاد میتواند درد را کمی بیشتر کند، بنابراین استراحت کافی و مراقبتهای بعد از عمل برداشتن رحم اهمیت زیادی دارد.
درمان درد شکم بعد از عمل برداشتن رحم چیست؟
1. کنترل درد با داروهای تجویزشده
پس از عمل برداشتن رحم، پزشک معمولاً ترکیبی از مسکنها را برای آرام شدن درد شکم تجویز میکند. این داروها کمک میکنند اسپاسم عضلات کمتر شود، التهاب فروکش کند و فرد بتواند راحتتر حرکت کند. مصرف دارو باید دقیقاً مانند نسخه انجام شود و خودسرانه تغییر نکند، چون برخی داروها ممکن است با شرایط بدنی یا داروهای دیگر تداخل ایجاد کنند. اگر درد با داروهای تجویزی آرام نشود، پزشک باید دوباره وضعیت را بررسی کند.
2. استفاده از کمپرس گرم
گذاشتن کمپرس گرم روی شکم میتواند باعث شل شدن عضلات و آرام شدن احساس کشیدگی در ناحیه عمل شود. گرما جریان خون را بهتر میکند و باعث میشود بدن راحتتر ترمیم شود. بهتر است کمپرس مستقیم روی پوست قرار نگیرد و با یک پارچه نازک پوشانده شود. استفاده کوتاهمدت و چند بار در روز معمولاً برای بسیاری از افراد آرامشبخش است.
3. راه رفتن آرام و فعالیت سبک
حرکت ملایم یکی از سادهترین روشها برای کاهش احساس درد و کاهش نفخ بعد از عمل است. ایستادن و راهرفتن کوتاه باعث میشود رودهها عملکرد طبیعیتری پیدا کنند و گرفتگیها کمتر شود. فعالیت باید کاملاً سبک باشد و از بلند کردن اجسام سنگین، فشار آوردن به شکم یا حرکات ناگهانی اجتناب شود. برنامه حرکت هر فرد باید با نظر پزشک تعیین شود.
4. کنترل یبوست بعد از عمل
یبوست یکی از علتهای رایج درد شکم در روزهای بعد از هیسترکتومی است. نوشیدن آب کافی، خوردن غذاهای پرفیبر و استفاده از ملینهای توصیهشده میتواند رودهها را در حالت طبیعی نگه دارد. وقتی حرکات روده راحتتر انجام شود، فشار داخلی شکم کم شده و درد کاهش پیدا میکند. مصرف ملین بدون نظر پزشک درست نیست و ممکن است برای برخی بیماران مناسب نباشد.
5. مراقبت از زخم و جلوگیری از عفونت
اگر ناحیه جراحی دچار التهاب یا عفونت شود، درد شکم شدیدتر خواهد شد. رعایت اصول بهداشتی، خشک نگهداشتن محل زخم و استفاده از پانسمان تمیز بهصورت منظم، احتمال عفونت را پایین میآورد. در صورتی که ترشح غیرعادی، بوی نامطلوب، تب یا درد شدیدتر ایجاد شد، باید سریع به پزشک اطلاع داده شود. تشخیص زودهنگام عفونت باعث جلوگیری از مشکلات بعدی میشود.
6. تغذیه سبک و مناسب
پس از عمل، سیستم گوارش تا مدتی حساس است و غذاهای سنگین درد شکم را بیشتر میکنند. وعدههای کوچک و قابلهضم میتوانند کمک کنند که معده و روده فشار کمتری تحمل کنند. مصرف مایعات کافی، سوپهای سبک و غذاهای کمچرب برای روزهای اول مناسبتر هستند. تغییر رژیم غذایی باید آرام و تدریجی باشد تا گوارش دچار شوک نشود.
7. تمرینات تنفسی
تنفس عمیق میتواند باعث کاهش کشیدگی عضلات شکم و آرام شدن اعصاب شود. وقتی اکسیژن بیشتری به بدن میرسد، عضلات بهتر کار میکنند و درد کمتر احساس میشود. تمرین ساده این است: چند ثانیه دم عمیق، نگهداشتن کوتاه و بازدم آرام. انجام چند بار در روز میتواند به بسیاری از افراد کمک کند که حس آرامش بیشتری تجربه کنند.
چه زمانی درد شکم بعد از برداشتن رحم خطرناک است و باید سریع به پزشک مراجعه کرد؟
بعضی نشانهها ممکن است علامت یک مشکل جدی باشند. در چنین مواردی نباید صبر کرد و باید فوراً به بهترین جراح هیسترکتومی در تهران مراجعه شود:
- دردی که هر روز شدیدتر میشود و کاهش نمییابد
- تب بالا یا لرز
- ترشح بدبو یا تغییر رنگ ترشحات واژن
- خونریزی غیرعادی
- درد یکطرفه و ضرباندار زیر شکم
- نفخ شدید همراه با عدم دفع گاز یا مدفوع
- سرگیجه و ضعف شدید
این نشانهها میتواند پیغام هشدار درباره عفونت، خونریزی داخلی، چسبندگی روده یا مشکلات مربوط به محل جراحی باشد.
سوالات پرتکرار کاربران
بله، اگر رابطه جنسی پیش از زمان توصیهشده پزشک انجام شود، میتواند درد را بیشتر کند. معمولاً پزشکان بین ۶ تا ۸ هفته پرهیز را پیشنهاد میکنند. ورود زودهنگام به فعالیت جنسی میتواند باعث ایجاد فشار در واژن و لگن شود و حتی به بافتهای در حال ترمیم آسیب برساند.
علت درد شدید زیر شکم بعد از عمل معمولاً به انقباض عضلات، التهاب بافتها، گازهای باقیمانده در شکم یا ترمیم بافتهای داخلی مربوط است.
درد خفیف تا متوسط در ۲ تا ۳ ماه بعد از هیسترکتومی میتواند طبیعی باشد. اما اگر درد شدید، ناگهانی، همراه با تب، ترشحات غیرطبیعی، خونریزی، یا محدودیت در فعالیتها باشد، طبیعی نیست و نیاز به بررسی پزشکی دارد.